Een sociaal veilige school

Wat is sociale veiligheid?

Sociale veiligheid betekent je beschermd voelen tegen bedreigingen, die veroorzaakt worden door het gedrag van mensen in en om de school. Het gaat over de psychische, sociale en fysieke veiligheid die niet door handelingen van andere mensen aangetast mogen worden.

Wat willen we bereiken?
Een school waar iedereen zich veilig voelt door het bevorderen van positief en veilig gedrag bij alle betrokkenen bij de school. Daarmee ontstaat een positief en veilig schoolklimaat. Leerlingen zijn immers pas in staat om te leren en zichzelf te ontwikkelen als ze zich veilig voelen en zichzelf kunnen zijn. Daarvoor is het nodig dat ze zich kwetsbaar kunnen opstellen, dat ze zich gezien en geaccepteerd voelen en dat ze het gevoel hebben erbij te horen.

Zorgen voor sociale veiligheid gaat dus over méér dan het tegengaan van onveiligheid. Leerlingen hebben ruimte nodig om te mogen ontdekken waar grenzen liggen, om fouten te maken, om te leren verantwoordelijkheid te nemen en daarop te worden aangesproken. Voor leerlingen is de school niet alleen de plek waar ze lesstof leren, maar ook de plek waar zij leeftijdsgenoten ontmoeten en waar zij kennismaken met de samenleving en verschillen in normen, waarden en omgangsvormen. Dit doet een beroep op de pedagogische professionaliteit in de school en roept vragen op als: Hoe wordt er op school gedacht over leren en ontwikkeling? Welke ruimte geef je leerlingen om grenzen te verkennen? Welke ruimte is er om te leren van elkaar?

Ook voor medewerkers geldt dat zij hun werk pas goed kunnen doen als ze zich veilig voelen. Ook zij moeten fouten kunnen maken en aangesproken kunnen worden op verantwoordelijkheden.

Plan van aanpak

Onze inspanningen rondom sociale veiligheid zetten we in een plan van aanpak om daarmee de aandacht voor sociale veiligheid in de school structureel levend te houden.

Wat doen we al?

  • Elke klas heeft een eigen mentor die zorg draagt over het wel en wee van een klas. De mentor is het eerste aanspreekpunt voor leerlingen, ouders en vakdocenten.

  • Tot en met de zesde klas heeft iedere klas wekelijks een mentorles. Daar wordt ook aandacht gegeven aan de aspecten van een veilig schoolklimaat zoals het omgaan met plagen en pesten, respect voor de ander, het oplossen van problemen, enz.

  • Er zijn gedragsregels die bij alle betrokkenen bekend zijn.

  • Tijdens de pauzes is er toezicht op alle plaatsen waar leerlingen mogen verblijven.

  • Er is een veiligheidscoördinator aangesteld die zorg draagt voor een veilige school voor leerlingen, personeelsleden en andere betrokkenen).

  • Mocht de mentor niet voldoende hulp kunnen bieden. Kunnen leerlingen contact opnemen met een vertrouwenspersoon als ze sociaal-emotionele ondersteuning nodig hebben. Ook ouders kunnen met de vertrouwenspersonen overleggen als zij zich zorgen maken over de sociaal-emotionele ontwikkeling van hun kind (protocol vertrouwenspersoon).

  • Er is een zorgteam dat de sociale veiligheid mede bewaakt en ondersteuning biedt aan mentoren en leerlingen.

  • Vanuit het Centrum van Jeugd en Gezin is een opvoedondersteuner aan de school verbonden die de veiligheid mede bewaakt als het gaat om het grensgebied school en thuis.

  • De school werkt nauw samen met de wijkagent en de politie.

  • Elke drie jaar wordt de veiligheidsmonitor bij leerlingen afgenomen wat een beeld geeft van hun beleving van de sociale veiligheid.

  • Elke twee jaar wordt door de ouders een tevredenheidsmonitor ingevuld die ook inzicht geeft in de sociale veiligheid op school.

  • Er zijn protocollen, regelingen e.d. die de aanpak regelen bij onveilige situaties.

Waarop ondernemen we actie?

  • Op het versterken van het mentoraat op positief doortastend pedagogisch handelen.

  • Door het inzetten van de 10 gouden regels die door bij alle betrokkenen bij de school bekend zijn en onderschreven worden.

  • Door het actualiseren van de inhoud van het materiaal voor de mentorlessen waarin regelmatig aspecten van sociale veiligheid aan de orde moet komen.

  • Door het gesprek over sociale veiligheid levend houden door o.a. sociale veiligheid als vast onderdeel op de agenda te zetten bij team- en MT-vergaderingen, maar ook bij vergaderingen van de ouderraad en leerlingenraad.

  • Wij zijn ons als school aan het oriënteren op een gefaseerde invoer van de M5-systematiek waarbij leerlingen, ouders of medewerkers melding kunnen maken van situaties op school waarbij de leerling zich niet prettig/veilig voelt. Op basis van de meldingen worden er effectieve maatregelen genomen op situaties die structureel de sociale veiligheid bedreigen.

  • Versterken van de samenwerking met de politie. In alle gevallen van ernstig grensoverschrijdend gedrag die de sociale veiligheid van anderen bedreigd, zal melding of aangifte bij de politie gedaan worden.

10 Gouden regels
De scholen van de OMO Scholengroep Helmond zijn veilige scholen, want:

  1. We hebben respect voor elkaar, elkaars eigendommen en onze omgeving.
  2. We zijn samen verantwoordelijk voor een goede sfeer en goede gang van zaken.
  3. We helpen elkaar waar dat nodig is.
  4. We dragen allemaal bij aan een open communicatie door op school Nederlands te spreken; we lossen problemen op door erover te praten.
  5. We pesten, bedreigen en negeren anderen niet.
  6. We vinden dat op school alcohol, drugs, wapens en gokken niet thuishoren.
  7. We vinden dat er geen plaats is voor racisme, discriminatie en geweld.
  8. We staan voor een positieve houding, correct gedrag en net taalgebruik.
  9. We doen altijd melding bij de politie in geval van diefstal, vernieling of geweld. Bij ernstige zaken doet de school aangifte.
  10. We houden ons aan bovenstaande gedragsregels en spreken anderen erop aan als ze dat niet doen.

Protocollen en regelingen m.b.t. sociale veiligheid